۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تقویم تاریخ هنری ایرانزمین، یادآور درگذشت استاد علیمحمد شیخی، یکی از چهرههای شناختهشده نقاشی انقلاب و هنر عاشورایی است؛ روزی که جامعه هنری ایران یکی از هنرمندان متعهد خود را از دست داد، هنرمندی که سالها با زبان تصویر از ایمان و ایثار روایت کرد.
سالگرد جنگ دوازده روزه، فراتر از یک یادبود تقویمی، بازخوانی برههای است که در آن اراده و مقاومت یک ملت را در برابر هجمههای سنگین دشمنانش، نشان میدهد. این نبرد که در زمانی کوتاه، جهان را متوجه خود ساخت، تنها در میدانهای نظامی خلاصه نشد، بلکه عرصهای برای ظهور وجدانهای بیدار در میان اهالی فرهنگ و هنر بود. در حالی که غبار جنگ بر چهره شهرها مینشست، بسیاری از هنرمندان با درک رسالت تاریخی خود، سکوت را جایز ندانسته و با سلاح قلم، طرح و کلام به میدان آمدند. آنها با خلق آثاری برخاسته از بطن فاجعه، اجازه ندادند روایتهای تحریف شده، جایگزین واقعیتهای جاری در صحنه نبرد شود.
تقویم امسال در چهاردهم خرداد، شاهد تلاقی عجیبی است، ایستادن در میانه «سرور ولایت» و «سوگ امامت». غدیر، روز «عهد» است و ۱۴ خرداد، روز «امانت».
هنر در ایران، همیشه چیزی فراتر از تزیین یا نمایش صرف زیبایی بوده است. هنر ما، همواره آینهای بوده برای بازتاب رنجها، آرزوها و پرسشهای هویتی این سرزمین. در دل همین تاریخ است که هنرمندان خاصی ظهور کردهاند، کسانی که مرز میان «هنر متعهد» و «هنر مدرن» را جابهجا کردند. «ایرج اسکندری» یکی از همین چهرههاست؛ نقاشی که مسیر هنریاش، آینه تمامنمای گذار از شور و هیجان سالهای انقلاب به بلوغ فکری دهههای بعد است.
سرودهای حماسی فقط صدا نیستند، حافظهاند. آواز دورههایی هستند که یک ملت در آن، خود را دوباره تعریف میکند، یکبار در هیئت رزمندهای که عازم میدان است و یکبار در قامت نگهبانی که بر مرز ایستاده است.
کمتر اثری در تاریخ فرهنگ ایران را میتوان یافت که همچون شاهنامه فردوسی، در طول قرنها بر هنر، ادبیات، موسیقی، نقاشی، نمایش و حتی حافظه جمعی ایرانیان اثر گذاشته باشد. شاهنامه فقط یک متن حماسی نیست؛ روایتی زنده از هویت فرهنگی ایران است که از دل آن، نسلهای متوالی هنرمندان الهام گرفتهاند و زبان تصویر، موسیقی و روایت ایرانی را شکل دادهاند.
فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران در پی شهادت رهبر معظم جهان اسلام با صدور پیامی به امت اسلامی تسلیت گفت.
هنر ورا تماری که ریشه در زندگی روزمره فلسطینیان تحت اشغال دارد، به چشماندازی تجاوز شده، به بندر اجدادیاش یافا در مدیترانه، به قرنها هنر اسلامی، به تهاجم ارتشهای پیدرپی به سرزمین مادریاش و موارد دیگر نگاه میکند.
در روزهایی که غزه زیر آوار جنگ و سکوت جهانی نفس میکشد، برخی هنرمندان قلم و بوم خود را به سلاحی برای فریاد حقیقت تبدیل کردهاند؛ «مرام علی» هنرمند تجسمی اهل اردن، یکی از همین صداهاست که با نقاشیهایش، روایت مقاومت، ایمان و انسانیت را از دل ویرانیها به جهان مخابره میکند.