این روزهای موزه هنرهای معاصر فلسطین به برگزاری نمایشگاهی می‌گذرد که «سال صفر» نام دارد. این نمایشگاه به همت حوزه هنری خراسان شمالی و با همکاری این موزه و جمعیت دفاع از ملت فلسطین، روز دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، افتتاح شد و منتخب آثار کارتون و کاریکاتور که به موضوع جنایات آشکار رژیم صهیونیستی در غزه و لبنان اختصاص دارد، به نمایش درآمد. آثار ارائه شده در این نمایشگاه، شامل ۶۰ اثر منتخب از میان ۷۰۰ اثر ارائه شده از ۶۵ هنرمند است که از ۴۲ کشور جهان ارسال شده است.

یکی از آثار به نمایش درآمده در این نمایشگاه از این هنرمند، آمبولانسی است که دریای خون از آن جاری شده و بر روی آن واژه غزه نوشته شده است. عماد در این اثر می‌خواهد بگوید که سیل خون قربانیان غزه از جنایات این رژیم جاری است، اما این رژیم تلاش دارد که خود را بی‌گناه نشان دهد و حتی کمک‌های به ظاهر بشردوستانه هم نمی‌تواند این جنایات را پنهان نماید.

تصویر دیگری که از عماد انتخاب شده، باز هم غزه را نشانه گرفته و باتلاقی که خون و اسکلت مردم بی‌دفاع در آن شناور است و تانک‌های اسرائیلی آنقدر به کشتار مردم مظلوم و بی‌دفاع ادامه دادند که خود در این باتلاق در حال غرق شدن هستند. کارل گوستاو یونگ، روانشناس اهل سوئیس معتقد است: «هنرمند مفسر رازهای روح زمانه خویش است!». حجاج تلاش دارد، روایتگر زشتی‌ها و پلیدی‌هایی در قالب کارتون باشد که حاصل جنایات غیر انسانی یک دولت برعلیه یک ملت مظلوم است. ملتی که سال‌هاست به دنبال احقاق حقوق حقه خود، جان و مال از دست داده است.

اثر دیگر آثار عماد حجاج، ترسیم تانک اسرائیلی است که مدام برمدار مرگ می‌گردد و حرکتش جز فنا و نیستی چیزی به بار نمی‌آورد. او حرکتی چرخشی و تکراری دارد، تکراری از داستان نابودی انسان‌های بی‌پناه.

او این اثر را به سادگی ترسیم کرده، اما پیامی بزرگ به همراه دارد. خشونتی بی‌پایان، چادرهایی که محل پناه دردمندان بزرگ تاریخ انسان‌ها در عصری به اصطلاح متمدن است. گویی حتی جمجمه هم قادر به تکلم نیست و دهانش با کشتار جمعی بسته شده، اثری تکان‌دهنده از ظلمی تاریخی.

عماد در این اثر می‌خواهد با صدای بلند بگوید که مسئول این کشتار کیست و چه کسی منشاء نابودی این بخش از جهان است. او با ترسیم این تصویر، عامل نابودی و برپایی جنگ و درگیری میان ملت‌های جهان را به صورت آشکار نشان می‌دهد، بیانی هنری و ساده و در عین حال زبان گویای مردم مظلوم فلسطین.

یک تصویر دیگر از عماد در این نمایشگاه وجود دارد، آن تصویر خنجری است که بر سرزمین فلسطین وارد شده است و حکایت جنگ‌افروزی است که تمام جهان را تحت تاثیر خود قرار داده است. این اثر نیز همانند دیگر آثار حجاج، روایتی از کشته و آواره شدن کودکان، زنان و مردم بی‌پناهی است که در گوشه‌ای از دنیا حق زندگی کردن از آن‌ها صلب شده است. او خون‌هایی که به سراسر دنیا از این کشتار پاشیده را ترسیم کرده و شاید می‌خواهد بگوید که خون بی‌گناهان به سراسر جهان می‌پاشد و جهان نباید در مقابلش سکوت کند. دستی که از آن سوی کره زمین و از جایی نامعلوم! برآمده و خنجری که بر پیکره جان این مردم فرو رفته است.

عماد حجاج را بیشتر بشناسیم

عماد حجاج emad_hajjajدر سال ۱۹۶۷ در کرانه باختری اردن به دنیا آمد. او تحصیلات هنری خود را تا مقطع کارشناسی گرافیک در سال ۱۹۹۱ در دانشگاه یرموک گذراند.

عماد برادر بزرگتر اسامه حجاج Osama Hajjaj است که او نیز کاریکاتوریست سیاسی است. این دو برادر موضوع کاریکاتورهایشان چالش‌هایی است که نه تنها در کشورشان روی داده، بلکه به مسائل خاور میانه و نزاع‌های منطقه‌ای اختصاص دارد و بسیاری از اوقات آثارشان و موضوعی که به آن پرداختند، موجب شده تا بارها مورد تهدید به مرگ قرار گیرند، به‌ویژه آثاری که بر علیه داعش به تصویر کشیده بودند آن‌ها را در معرض خطر قرار داد، ولی آن‌ها همچنان به کار خود ادامه دادند و دست از هنر مقاومت برنکشیدند.

اولین کاریکاتورهای او در صفحات مشارکت خوانندگان روزنامه‌های الدستور و ثوت الشعب منتشر شد و از سال ۱۹۸۹ به عنوان کاریکاتوریست سیاسی در هفته‌نامه آخرین خبر مشغول به کار شد. او بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۸ برای چندین روزنامه محلی و عربی کار کرد: القدس العربی (لندن)، الوطن (قطر) و الدستور و العرب الیوم (اردن) و در هفته نامه‌های محلی: (الاهلی)، (الراسیف)، (البلاد)، (المستقبل)، (شیحان)، (الصحافی از جمله نشریاتی هستند که عماد با آن‌ها کارکرد.

در جریان «بازی‌های پان عرب»- (عربی: الألعاب العربیه؛ انگلیسی: Pan Arab Games) یک رویداد چند ورزشی منطقه‌ای است که بین کشورهای جهان عرب برگزار می‌شود.- که در عمان برگزار شد، عماد کاریکاتوری را منتشر کرد که در آن به طنزی اشاره می‌کرد که ملتی می‌تواند افتخار کند که اجازه ندهد قتل‌های ناموسی ادامه یابد. این کاریکاتور در میان کشورهای عربی بازتابی گسترده داشت.

در سال ۱۹۹۳ کاریکاتوریست روزنامه الرای شد و تا سال ۲۰۰۰ ادامه داد و خدماتش قطع شد. او از سال ۲۰۰۰ تا اواسط سال ۲۰۰۴ برای روزنامه اردنی الدستور کار می کرد. او همچنین برای روزنامه های اردنی الغد و القدس العربی کار می کرد. در ۱ ژوئیه ۲۰۱۲، او دوباره برای کار در روزنامه الرای اردن نقل مکان کرد.

او از سال ۱۹۹۴ عضو سندیکای روزنامه نگاران اردن و عضو آژانس کاریکاتوریست ها و طنزنویسان بوده است.

در سال ۲۰۰۸، نمایشگاهی از آثار او با ۱۰۰ طراحی در تالار شهر راس‌العین برپا شد و سپس در نمایشگاه چراغ‌های روشنایی که توسط شورای بریتانیا حمایت می‌شد، مشارکت کرد.

در ۲۶ اوت ۲۰۲۰، عماد پس از انتشار کاریکاتوری در انتقاد از توافقنامه صلح اسرائیل و امارات متحده عربی تحت قانون جرایم سایبری در اردن دستگیر شد. پس از آن مراکز محلی حقوق روزنامه‌نگاران خواستار آزادی فوری عماد شدند و عماد چهار روز بعد به دنبال وثیقه از سوی سندیکای روزنامه نگاران اردن آزاد شد.

حجاج شخصیت کارتونی ابو محجوب (به عربی: أبو محجوب) را در سال ۱۹۹۳ خلق کرد و از آن زمان در اردن محبوبیت پیدا کرد. ابومحجوب نماینده مردم عادی اردنی بود که دغدغه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی روزمره او را عماد به تصویر ‌کشید. او ابومحجوب را به عنوان شخصیتی ترسیم کرد که پوسترهای نامزد انتخابات پارلمانی اردن در آن سال شد. حجاج شخصیت ابومحجوب را بر اساس شوخ‌طبعی و طنزآمیز پدرش بنا کرد.

عماد حجاج برنده جایزه حسین برای روزنامه‌نگاری خلاق، بهترین کارتون سال ۲۰۰۱؛ برنده جایزه روزنامه‌نگاری عرب دبی در سال ۲۰۰۶ و برنده جایزه برای بهترین کارتون منتشر شده در مطبوعات عرب در سال ۲۰۰۵ برای نقاشی (شتر عربی گریان) شد و طبق مجله Arabian Business، دبی، یکی از ۵۰۰ شخصیت تأثیرگذار در جهان عرب محسوب می‌شود.

عماد سوابق فعالیتی نیز در «روزنامه العربی الجدید» در لندن، «رویا تی وی» و «روزنامه الغد» در عمان را دارد.

عماد حجاج در دوسالانه کاریکاتور جهان اسلام موزه هنرهای معاصر فلسطین نیز در چندین سال قبل شرکت داشت.